2026-03-12 23:24:45 | Son Güncelleme : 2026-03-14 20:03:30
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Van Meslek Yüksekokulu Görsel, İşitsel Teknikler ve Medya Yapımcılığı Bölümü Öğretim Görevlisi Dr. Ergin Sarı, basının toplumlar için yalnızca haber aktaran bir araç olmadığını belirterek önemli bir hafıza işlevi gördüğünü söyledi.
Şehrivan Gazetesi'nin haberine göre;
Sarı, “Basın bir ülkenin toplumsal hafızasıdır. Sadece haber aktarmakla kalmaz; toplumsal gündemi şekillendirir, halkın düşüncelerini görünür kılar ve demokratik süreçlere katkı sağlar. Yerel basın ise bu işlevi kent ölçeğine taşır ve kentin kimliğinin oluşmasına katkıda bulunur” dedi.
Van’da basın 1858’de başladı
Van’da basın faaliyetlerinin Osmanlı taşrasına göre oldukça erken başladığını belirten Sarı, 1858 yılında yayımlanan Ardzvi Vasburagan (Van Kartalı) gazetesinin kentin ilk gazetesi olduğunu söyledi.
Sarı, “Osmanlı taşrasında Ermenice yayımlanan ilk gazete Van’da çıkmıştır. Daha sonra Osmanlı yönetiminin teşvikiyle Van ve Çaldıran gazeteleri de yayımlanmıştır. 1858 ile 1914 yılları arasında Van’da 27 Ermenice gazete ve dergi yayımlandığını biliyoruz. Bu da kentin oldukça renkli bir basın hayatına sahip olduğunu gösteriyor” diye konuştu.
Basın hayatı savaşla kesildi
Birinci Dünya Savaşı’nın Van’daki basın hayatını tamamen durdurduğunu ifade eden Sarı, basın faaliyetlerinin ancak 1938 yılında yeniden başlayabildiğini söyledi.
“Basın toplumun hafızasıdır. Ancak 1914’ten sonra yaklaşık 25 yıl boyunca Van’da basın faaliyetleri yoktur. Bu da kentin hafızasında ciddi bir boşluk oluşturmuştur” dedi.
“Hafıza mekânları yok ediliyor”
Van’da basın müzesinin bulunmamasını kentin genel sorunlarıyla ilişkilendiren Sarı, şehirde hafıza mekânlarının giderek ortadan kalktığını belirtti.
Sarı, “Bugün bilinçli ya da bilinçsiz şekilde kentin hafıza mekânları ortadan kaldırılıyor. 25–30 yıl önce ölmüş biri bugün dirilse Van’da kendine ait birçok şeyi bulamaz. Şehrin sürekli yenilenen ve betonlaşan yapısı kentin hafızasını da silip götürüyor” ifadelerini kullandı.
Deprem sonrası birçok yapı yıkıldı
2011 depreminden sonra bazı tarihi yapıların korunabilecekken yıkıldığını ifade eden Sarı, Van Atatürk Lisesi ve Ticaret Lisesi gibi yapıları örnek gösterdi.
“Bu yapılar bir neslin hafızasıydı. En azından bazı bölümleri restore edilip müze olarak değerlendirilebilirdi. Eski Devlet Hastanesi’nin başhekimlik binası bile sağlık müzesi yapılabilirdi” dedi.
“Çok zengin bir basın müzesi kurulabilir”
Van’da kurulacak bir basın müzesinin oldukça zengin bir içeriğe sahip olabileceğini belirten Sarı, Osmanlı’dan günümüze kadar yayımlanan gazetelerin önemli bir arşiv oluşturduğunu söyledi.
“Eski gazeteler, fotoğraflar, mektuplar, daktilolar, baskı makineleri, teypler ve kameralar sergilenebilir. Eski gazetecilerin hayat hikâyeleri de müzenin önemli bir parçası olabilir” diye konuştu.
İş birliği çağrısı
Basın müzesinin kurulması için üniversiteler, yerel yönetimler ve basın kuruluşlarının birlikte çalışması gerektiğini vurgulayan Sarı, müzenin merkezi ve ulaşılabilir bir noktada kurulmasının önemine dikkat çekti.
Sarı, “Öncelikle uygun bir mekân bulunmalı. Ardından eski gazeteler, fotoğraflar ve basın araçları toplanarak sergilenebilir. Eğitim programları ve etkinliklerle müze sürekli canlı tutulabilir” dedi.
Bu habere ilk yorum yapan sen ol.
