2026-04-08 11:19:00 | Son Güncelleme : 2026-04-08 14:15:02
İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi, ABD ile Pakistan aracılığıyla İslamabad'da iki haftalık müzakere sürecinin başlatılacağını duyurdu.
İran tarafının müzakerelere temel oluşturmak üzere hazırladığı 10 maddelik planda; Hürmüz Boğazı’ndan güvenli geçişin garanti altına alınması, ABD güçlerinin bölgedeki üslerinden çekilmesi, tüm yaptırımların kaldırılması, dondurulan İran varlıklarının serbest bırakılması ve tazminat ödenmesi gibi başlıklar yer aldı. Ayrıca bu şartların Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi tarafından bağlayıcı bir kararla güvence altına alınması talep edildi.
İRAN'IN 10 MADDELİK PLANI
İran basınına göre, Tahran yönetiminin sunduğu plan; savaşın tamamen sona erdirilmesi, ABD güçlerinin bölgeden çekilmesi ve yaptırımların kaldırılması gibi başlıkları içeriyor.
Planın öne çıkan maddeleri şöyle:
İran’a yönelik savaşın süresiz ve tamamen sona erdirilmesi
ABD’nin Lübnan, Irak ve Yemen dahil tüm cephelerde saldırılarını durdurması
ABD askeri güçlerinin bölgedeki tüm üslerden çekilmesi
Hürmüz Boğazı’ndan geçişlerin İran ordusuyla koordineli şekilde sağlanması
Boğazda güvenli ve serbest seyrüsefer için yeni protokol oluşturulması
İran’ın yeniden inşası için tazminat ödenmesi
Tüm yaptırımların ve BM Güvenlik Konseyi kararlarının kaldırılması
Dondurulan İran varlıklarının serbest bırakılması
İran’ın nükleer silah edinmeme taahhüdü
Tüm şartların kabulüyle birlikte derhal ateşkes ilanı
Konsey tarafından yapılan yazılı açıklama şu şekilde:
"Onurlu İran halkı şunu bilmelidir ki, evlatlarının mücadelesi ve sahadaki tarihi varlığı sayesinde, düşman bir aydan fazladır İran'ın ateşini ve şiddetli direnişini durdurmak için yalvarıyor; ancak ülke yetkilileri, başından beri hedeflerin gerçekleştirilmesine kadar savaşın devam etmesini öngören bir karar nedeniyle, bu taleplerin tümünü reddetmişlerdir ve savaş, bugün kırkıncı gününe kadar devam etmiştir. Ayrıca İran, ABD Başkanı'nın sunduğu süre uzatımlarını şimdiye kadar defalarca reddetti ve düşmanın belirlediği hiçbir süreye önem vermediğini sürekli olarak vurguluyor.
Bugün büyük İran halkına, savaşın hedeflerinin çoğunun neredeyse gerçekleştirildiğini ve cesur evlatlarınızın düşmanı tarihi bir çaresizliğe ve kalıcı bir yenilgiye sürüklediğini müjdeliyoruz. Halkın tam oybirliğiyle desteklenen İran'ın tarihi kararı, büyük başarıları kalıcı hale getirmek ve İran'ın gücü ile egemenliğinin ve Direniş Ekseni'nin tanınmasına dayanan yeni güvenlik ve siyasi dengeleri bölgede tesis etmek için, gerekli olduğu sürece bu mücadeleye devam etmektir.
"İRAN'IN SAHADAKİ ZAFERİNİN SİYASİ ALANDA DA PEKİŞTİRİLMESİ HEDEFLENMEKTEDİR"
Bu bağlamda, İslam Devrimi Lideri Saygıdeğer Ayetullah Seyyid Mücteba Hamaney’in (Allah onu korusun) talimatları doğrultusunda, Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi’nin onayıyla ve İran ile Direniş Ekseni’nin savaş alanında üstünlüğü göz önünde bulundurularak, ve düşmanın tüm iddialarına rağmen tehditlerini yerine getirememesi ve İran halkının tüm meşru taleplerini resmen kabul etmesi üzerine, ayrıntıları tamamlamak üzere İslamabad'da müzakereler yapılması kararlaştırılmıştır. En geç 15 gün içinde, müzakereler yoluyla İran'ın sahadaki zaferinin siyasi alanda da pekiştirilmesi hedeflenmektedir.
Bu bağlamda İran, düşmandan gelen tüm önerileri reddederek 10 maddelik bir plan hazırladı ve bunu Pakistan aracılığıyla ABD tarafına sundu. Planında, İran’a benzersiz bir ekonomik ve jeopolitik konum kazandıracak şekilde İran Silahlı Kuvvetleri ile koordineli olarak Hürmüz Boğazı’ndan düzenli geçişin sağlanması; ve Direniş Ekseni'nin tüm bileşenlerine karşı savaşın sona erdirilmesi gerekliliği, ki bu da İsrail varlığının saldırganlığına karşı tarihi bir yenilgi anlamına gelir; ABD savaş güçlerinin bölgedeki tüm üslerinden ve konuşlanma noktalarından çekilmesi; anlaşmaya göre İran'ın kontrolünü garanti altına alan, Hürmüz Boğazı'ndan güvenli geçiş için bir protokolün oluşturulması; tahminlere göre İran'a tazminatların tam olarak ödenmesi; Birincil ve ikincil tüm yaptırımların ve Güvenlik Konseyi kararlarının kaldırılması; yurtdışında dondurulmuş tüm İran paralarının ve varlıklarının serbest bırakılması; ve son olarak tüm bu maddelerin Güvenlik Konseyi tarafından çıkarılan bağlayıcı bir kararda sabitlenmesi. Bu kararın kabul edilmesi, bu mutabakatları bağlayıcı bir uluslararası hukuka dönüştürecek ve İran halkı için önemli bir diplomatik zafer teşkil edecektir.
"PARMAKLARIMIZ TETİKTE VE DÜŞMANIN EN UFAK BİR HATASI BİLE KARARLI VE GÜÇLÜ BİR YANITLA KARŞILANACAKTIR"
Pakistan Başbakanı, İran'a, ABD tarafının görünürdeki tehditlerine rağmen bu ilkeleri müzakerelerin temeli olarak kabul ettiğini ve İran halkının iradesine boyun eğdiğini bildirdi. Buna bağlı olarak, en üst düzeyde İran'ın İslamabad'da ABD tarafıyla sadece bu ilkeler temelinde iki haftalık müzakerelere girmesi kararlaştırıldı. Bunun savaşın sonu anlamına gelmediği vurgulanmaktadır, zira İran, nihai müzakerelerde bu ilkelerin ayrıntılarının tamamlanmasından sonra savaşın sona ermesini kabul edecektir.
Amerikan tarafına karşı tam bir güvensizlik ortamında, bu müzakereler 21 Farvardin Cuma günü İslamabad'da başlayacak ve İran bu müzakereler için iki haftalık bir süre ayırdı; bu süre, tarafların mutabakatıyla uzatılabilir. Bu süre zarfında tam bir ulusal birliğin korunması ve zafer kutlamalarının güçlü bir şekilde sürdürülmesi şarttır. Bu müzakereler ulusal müzakerelerdir ve sahadaki mücadelenin devamıdır. Tüm halkın, seçkinlerin ve siyasi akımların, Devrim Lideri ve rejimin en üst düzey yetkililerinin gözetiminde yürütülen bu sürece güvenmesi, onu desteklemesi ve bölünmeye yol açacak her türlü açıklamadan kesinlikle kaçınması gereklidir. Eğer düşmanın sahadaki teslimiyeti müzakerelerde belirleyici bir siyasi başarıya dönüşürse, bu büyük tarihi zaferi hep birlikte kutlayacağız; aksi takdirde, İran halkının tüm talepleri yerine getirilene kadar omuz omuza savaşmaya devam edeceğiz. Parmaklarımız tetikte ve düşmanın en ufak bir hatası bile kararlı ve güçlü bir yanıtla karşılanacaktır."
İran ile ABD arasında iki aylık ateşkesin açıklanmasına saatler kala Pakistan’da diplomatik temasların hız kazandığı ve temkinli bir iyimserliğin hâkim olduğu belirtildi. Süreçte arabulucu rolü üstlenen Pakistan’ın girişimleri, tarafları geçici de olsa ateşkese taşıdı.
İsminin açıklanmasını istemeyen Pakistanlı bir kaynak, görüşmelerin “hızlı bir tempoyla” sürdüğünü belirtti. Kaynağa göre müzakere süreci “çok dar bir ekip” tarafından yürütüldü.
BBC'ye konuşan kaynak, “Ortam ciddi ve ağırdı ancak çatışmaların durdurulabileceğine dair umut vardı. Saatler kalmıştı” ifadelerini kullandı. Aynı kişi, müzakere ekibinin doğrudan parçası olmadığını da vurguladı.
Son haftalarda Pakistan’ın, İran ile ABD arasında dolaylı temasları yürüttüğü ve mesaj ilettiği aktarıldı. İran ile tarihsel ve coğrafi bağlara sahip olan Pakistan, iki ülke arasındaki ilişkisini sık sık “kardeşlik” olarak tanımlıyor.
ABD ile ilişkilerde ise Donald Trump’ın Pakistan Genelkurmay Başkanı Mareşal Asım Munir için “favori mareşalim” ifadesini kullandığı ve İran’ı “çoğu kişiden daha iyi bildiğini” söylediği biliniyor.
SALDIRILAR SÜRECİ ZORLAŞTIRDI
Pakistan Dışişleri Bakanı İshak Dar, parlamentoda yaptığı açıklamada sürecin başlangıçta olumlu ilerlediğini ancak İsrail’in İran’a yönelik saldırısı ve İran’ın Suudi Arabistan’a karşılık vermesiyle dengelerin değiştiğini belirtti.
Dar, Pakistan’ın “durumu mümkün olduğunca kontrol altında tutmaya çalıştığını” ifade etti.
Pakistan Genelkurmay Başkanı Asım Munir ise daha sert bir dil kullandı. Munir, Suudi Arabistan’a yönelik saldırının “çatışmanın barışçıl yollarla çözümüne yönelik samimi çabaları zayıflattığını” söyledi.
Bu açıklama, Pakistan’ın İran’a yönelik şimdiye kadarki en sert çıkışlarından biri olarak değerlendirildi.
GECE YARISI MESAJLARI
Pakistan Başbakanı, gece yarısından sonra yaptığı açıklamada diplomatik çabaların “kararlılıkla ve güçlü şekilde ilerlediğini” belirtti. Açıklamada sürecin kısa vadede somut sonuçlar doğurabileceği vurgulandı.
Başbakan ayrıca Donald Trump’tan sürenin iki hafta uzatılmasını, İran’dan ise aynı süre boyunca Hürmüz Boğazı’nı açık tutmasını talep etti.
İran’ın Pakistan Büyükelçisi Rıza Amiri Mogaddam da gece saatlerinde yaptığı açıklamada “kritik bir aşamadan ileri doğru adım atıldığını” duyurdu.
Sabaha karşı Pakistan Başbakanı ateşkesin sağlandığını açıkladı. Taraflar, 10 Nisan Cuma günü İslamabad’da bir araya gelerek müzakereleri sürdürmeye davet edildi.
Pakistanlı kaynaklar, ateşkese rağmen sürecin hassasiyetini koruduğunu belirtiyor. “Hâlâ çok temkinliyiz” diyen kaynak, taraflar arasında güven eksikliğinin sürdüğünü ve pozisyonların keskinliğini koruduğunu vurguladı.
Bu habere ilk yorum yapan sen ol.
